Ile kosztuje ogrzewanie pompą ciepła? Najnowsze dane POBE

Pompa ciepła a koszty ogrzewania w 2026 roku - co pokazuje najnowsza analiza POBE?

Koszty ogrzewania zależą nie tylko od ceny energii czy paliwa. Równie istotne są efektywność budynku, sprawność źródła ciepła, temperatura zasilania instalacji oraz prawidłowy dobór i wykonanie całego systemu. Najnowsze zestawienie przygotowane przez Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE) pokazuje, że pompy ciepła pozostają konkurencyjnym rozwiązaniem pod względem kosztów eksploatacji zarówno w nowych, jak i starszych budynkach.

Ile kosztuje ogrzewanie domu pompą ciepła?

Analiza POBE porównuje roczne koszty ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej w przykładowym domu jednorodzinnym o powierzchni 150 m². Uwzględniono różne standardy energetyczne budynków oraz kilka popularnych systemów grzewczych.

W przypadku nowego domu spełniającego uśrednione wymagania WT 2021, o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania na poziomie 55 kWh/(m²·rok), roczne koszty ogrzewania i przygotowania c.w.u. dla czteroosobowej rodziny wynoszą (w zależności od zastosowanego źródła ciepła) od 2560 do 8540 zł.
Najniższy koszt w analizowanym przypadku uzyskano dla gruntowej pompy ciepła współpracującej z ogrzewaniem podłogowym - 2560 zł rocznie. Dla powietrznej pompy ciepła typu powietrze-woda było to 3010 zł rocznie. Dla porównania koszt ogrzewania gazem ziemnym wyniósł 4840 zł, pelletem 6750 zł, a kotłem elektrycznym 8540 zł.
Analiza pokazuje więc, że w nowym, energooszczędnym budynku pompa ciepła może zapewnić bardzo niskie koszty eksploatacji. Dodatkowo zastosowanie instalacji fotowoltaicznej może je jeszcze obniżyć. Przy instalacji PV o mocy 4 kWp koszt ogrzewania i przygotowania c.w.u. spadał w analizowanym przypadku do 1562 zł dla pompy gruntowej oraz 1974 zł dla pompy powietrze-woda.

Rys. 1. Przykładowe roczne koszty ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², zrealizowanego zgodnie
z minimum wymogów Warunków Technicznych 2021 (EU = 55 kWh/(m^{2 ·} rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody
użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.

Pompa ciepła w starszym domu z grzejnikami

Jednym z ciekawszych wniosków analizy POBE jest porównanie kosztów dla starszego budynku. To szczególnie istotne w kontekście modernizacji istniejących domów, w których zamiast ogrzewania podłogowego funkcjonuje instalacja grzejnikowa.

Dla budynku o powierzchni 150 m² i zapotrzebowaniu na energię użytkową na poziomie 80 kWh/(m²·rok), odpowiadającym standardowi WT 2017, POBE uwzględniło również pracę pomp ciepła z grzejnikami o projektowej temperaturze zasilania 55°C.

W takim układzie roczne koszty wyniosły:

• 4230 zł - gruntowa pompa ciepła,
• 5030 zł - powietrzna pompa ciepła,
• 6410 zł - kondensacyjny kocioł gazowy,
• 9090 zł - kocioł na pellet,
• 10 540 zł - kocioł olejowy,
• 11 560 zł - kocioł elektryczny.

Według analizy oznacza to, że w tym przypadku powietrzna pompa ciepła była około 22% tańsza w eksploatacji od kotła gazowego, 45% tańsza od kotła na pellet i 52% tańsza od kotła olejowego. Dla pompy gruntowej różnice były jeszcze większe.

To ważny wniosek dla osób rozważających modernizację istniejącego systemu ogrzewania. Pompa ciepła nie jest rozwiązaniem zarezerwowanym wyłącznie dla nowych budynków z ogrzewaniem podłogowym.

Rys. 2. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię
użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny.
Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.

Słaba izolacja, wyższe zapotrzebowanie na ciepło

POBE przeanalizowało również bardziej wymagający przypadek - starszy dom o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania na poziomie 140 kWh/(m²·rok), wyposażony w tradycyjną instalację grzejnikową.

Także tutaj pompy ciepła wypadły konkurencyjnie. Roczny koszt ogrzewania i przygotowania c.w.u. wyniósł 8050 zł dla powietrznej pompy ciepła oraz 6740 zł dla pompy gruntowej. Dla porównania koszt ogrzewania gazem ziemnym wyniósł 9810 zł, pelletem 14730 zł, a olejem opałowym 17050 zł.

W analizowanym przypadku powietrzna pompa ciepła była więc około 18% tańsza w eksploatacji od kotła gazowego, 45% tańsza od kotła na pellet i 53% tańsza od kotła olejowego.

Nie oznacza to oczywiście, że każda pompa ciepła może zostać bezpośrednio zastosowana w dowolnym, słabo zaizolowanym budynku. Konieczne są odpowiednie obliczenia zapotrzebowania na moc, analiza istniejącej instalacji oraz sprawdzenie wymaganej temperatury zasilania. Jak podkreśla POBE, samo wysokie zapotrzebowanie energetyczne budynku nie przesądza jednak o nieopłacalności zastosowania pompy ciepła.

Rys. 3. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o niskim standardzie energetycznym
(EU 140 kWh/(m^{2 ·} rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.

SCOP - jeden z kluczowych parametrów

Dlaczego pompy ciepła mogą osiągać tak konkurencyjne koszty eksploatacji? Jednym z najważniejszych parametrów jest SCOP, czyli sezonowa efektywność energetyczna urządzenia. Im wyższy SCOP, tym więcej użytecznego ciepła pompa ciepła może dostarczyć z każdej jednostki pobranej energii elektrycznej. Analiza POBE pokazuje, jak duże znaczenie ma ten parametr dla końcowych kosztów ogrzewania.

Dla analizowanego budynku o powierzchni 150 m² i zapotrzebowaniu EU na poziomie 80 kWh/(m²·rok), przy taryfie G12w, roczny koszt ogrzewania pompy ciepła wynosił:

• 5008 zł przy SCOP = 2,5,
• 4173 zł przy SCOP = 3,0,
• 3577 zł przy SCOP = 3,5,
• 3130 zł przy SCOP = 4,0,
• 2782 zł przy SCOP = 4,5,
• 2504 zł przy SCOP = 5,0.

To dobrze pokazuje, że przy ocenie pompy ciepła nie warto skupiać się wyłącznie na cenie samego urządzenia. Znaczenie ma przede wszystkim jego efektywność w rzeczywistych warunkach pracy.

Rys. 4. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m² w standardzie energetycznym
EU 80 kWh/(m^{2 ·} rok). W zestawieniu uwzględniono różną sprawność kotłów oraz różną sezonową efektywność energetyczną (SCOP)
pomp ciepła. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.

Nie tylko pompa ciepła - liczy się cały system

Na końcowy koszt ogrzewania wpływa znacznie więcej niż samo źródło ciepła. Istotne są m.in. charakterystyka budynku, temperatura zasilania instalacji, regulacja systemu, jakość wykonania oraz prawidłowy dobór urządzenia. Dlatego porównując różne technologie grzewcze, nie wystarczy zestawić ze sobą ceny 1 kWh energii elektrycznej, gazu czy pelletu. Należy uwzględnić także sprawność urządzenia i ilość energii, którą trzeba zakupić, aby dostarczyć do budynku taką samą ilość użytecznego ciepła.

W przypadku pompy ciepła różnica jest szczególnie istotna. Przy SCOP równym 4,0 z 1 kWh energii elektrycznej urządzenie dostarcza średniorocznie około 4 kWh ciepła, z czego około 3 kWh pochodzi z otoczenia – powietrza, gruntu lub wody.

Efektywny budynek i efektywne źródło ciepła

Analiza POBE prowadzi również do szerszego wniosku: im mniejsze zapotrzebowanie budynku na energię, tym niższe koszty ogrzewania - niezależnie od zastosowanej technologii.

W przypadku elektryfikacji ogrzewania efektywność energetyczna budynku ma dodatkowe znaczenie. Zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło pozwala ograniczyć wymaganą moc urządzenia oraz obciążenie systemu elektroenergetycznego. Dlatego termomodernizacja budynku, obniżenie temperatury zasilania instalacji oraz zastosowanie wysokoefektywnej pompy ciepła powinny być traktowane jako elementy jednego, spójnego procesu.

Pompa ciepła jako element większego systemu

Coraz ważniejsze staje się również patrzenie na pompę ciepła nie jako pojedyncze urządzenie, ale jako element zintegrowanego systemu energetycznego budynku.

Połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną, magazynem energii, automatyką budynkową czy odpowiednio dobraną taryfą energii elektrycznej może pozwolić na dalsze ograniczenie kosztów, zwiększenie autokonsumpcji energii z OZE oraz lepsze dopasowanie zużycia energii do warunków jej dostępności.

Co wynika z analizy POBE?

Najnowsze zestawienie POBE pokazuje, że pompy ciepła pozostają konkurencyjnym kosztowo rozwiązaniem grzewczym zarówno w nowych, jak i istniejących budynkach. Jednocześnie analiza potwierdza, że na rachunki za ogrzewanie wpływa cały system - od parametrów budynku, przez dobór źródła ciepła i instalacji, po sposób sterowania i wykorzystanie energii elektrycznej.

Warto przy tym pamiętać, że przedstawione wartości są wynikami porównania określonych przypadków obliczeniowych, a nie prognozą rachunków dla każdego gospodarstwa domowego. Rzeczywiste koszty zależą m.in. od lokalizacji, temperatury utrzymywanej w pomieszczeniach, sposobu korzystania z c.w.u., jakości wykonania budynku i instalacji oraz warunków pogodowych.

Wniosek jest jednak wyraźny: o opłacalności ogrzewania nie decyduje wyłącznie cena energii. Kluczowe znaczenie ma to, jak efektywnie cały system potrafi tę energię wykorzystać.

Źródło: Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE. Dane dotyczą III kwartału 2026 r.

Arkusz kalkulacyjny jest dostępny na stronie internetowej POBE:
https://pobe.pl/materialy-i-poradniki/

Uproszczona wersja kalkulatora POBE (wersja API), przygotowana przez Polski Alarm Smogowy, jest dostępna na stronie internetowej:
https://polskialarmsmogowy.pl/kalkulator-kosztow-ogrzewania/ oraz https://pobe.pl/uproszczony-kalkulator-pobe-przez-polski-alarm-smogowy/

Raport dotyczący cen paliw stałych jest dostępny na stronie internetowej Polskiego Alarmu Smogowego.

POBE – Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej to porozumienie zrzeszające branżowe stowarzyszenia działające na rzecz poprawy efektywności energetycznej w budynkach. POBE prowadzi cykliczne analizy kosztów ogrzewania oraz promuje rozwiązania zgodne z polityką klimatyczną UE. Więcej informacji o POBE: http://pobe.pl/